Những biến chứng thoái hóa cột sống thắt lưng được xếp vào loại nguy hiểm. Bởi chúng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, khiến người mắc đứng trước nguy cơ tàn phế vĩnh viễn, mất khả năng lao động nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách. Rất nhiều người do chưa ý thức được sự nguy hiểm của bệnh thoái hóa cột sống nên vẫn còn rất thờ ơ và chưa tích cực trong điều trị. Hãy cùng tìm hiểu những biến chứng nguy hiểm đó ngay trong bài viết dưới đây.

Triệu chứng bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng

Thoái hóa cột sống thắt lưng là tình trạng sụn khớp, đĩa đệm, đốt sống bị suy yếu, tổn thương, gây đau, hạn chế vận động, biến dạng cột sống thắt lưng mà không có biểu hiện viêm. Triệu chứng bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng bao gồm:

- Đau nhiều hoặc cứng cơ lưng, thắt lưng,... vào lúc sáng sớm.

- Cơn đau lan dần xuống các chi,... kéo dài trên 1 tháng.

- Cơn đau ngày càng tăng, đặc biệt khi vận động mạnh, làm việc quá sức, ho, hắt hơi,...

- Trong một số trường hợp nặng, bệnh nhân có thể bị mất cảm giác nửa người, tê liệt các chi, mất khả năng lao động,...

 dau-cot-song-lung-la-bieu-hien-cua-thoai-hoa-cot-song

Đau cột sống lưng là biểu hiện của thoái hóa cột sống

>>> XEM THÊM: Ấn vào đốt sống lưng thấy đau có nguy hiểm không?

Nguyên nhân gây thoái hóa cột sống thắt lưng là gì?

Thoái hóa cột sống thắt lưng là tình trạng sụn khớp, đĩa đệm, đốt sống bị suy yếu, tổn thương, gây đau, hạn chế vận động, biến dạng cột sống thắt lưng mà không có biểu hiện viêm. Có rất nhiều nguyên nhân gây thoái hóa cột sống thắt lưng, dưới đây là những lý do thường gặp nhất:

- Tuổi: Tuổi càng cao thì quá trình lão hóa tự nhiên diễn ra, các bộ phận trong cơ thể đều dần bị suy yếu, đặc biệt là cột sống.

- Tính chất công việc: Người thường xuyên mang vác vật nặng, làm việc quá sức,... khiến cột sống bị quá tải sẽ có nguy cơ cao gặp tình trạng thoái hóa cột sống.

- Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể lớn sẽ tạo áp lực lên sụn khớp và đĩa đệm, theo thời gian sẽ làm tổn thương sụn khớp, xương dưới sụn, đĩa đệm,... gây thoái hóa cột sống.

- Chế độ ăn uống thiếu dưỡng chất cần thiết cho cột sống: Người bị thiếu hụt canxi, glucosamine, collagen tuýp II, proteoglycan,... nằm trong nhóm nguy cơ cao mắc thoái hóa cột sống.

 nguyen-nhan-gay-thoai-hoa-cot-song-la-gi

Nguyên nhân gây thoái hóa cột sống là gì?

>>> XEM THÊM: Người bị thoái hóa cột sống nên uống sữa gì?

Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa cột sống thắt lưng

Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa cột sống thắt lưng thường căn cứ vào triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng. Dưới đây là những thông tin cụ thể mà bạn cần biết:

Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa cột sống thắt lưng dựa theo triệu chứng lâm sàng

- Đau khu trú tại cột sống.

- Có dấu hiệu cứng cột sống vào buổi sáng.

- Đau cột sống âm ỉ và có tính chất cơ học, dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa (đau tăng khi vận động, giảm lúc nghỉ ngơi).

- Khi thoái hóa ở giai đoạn nặng, cơn đau liên tục, dữ dội và ảnh hưởng đến giấc ngủ.

- Cảm thấy có tiếng lục khục khi cử động cột sống.

- Có biến dạng cột sống: Gù, vẹo cột sống.

Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa cột sống thắt lưng dựa theo xét nghiệm cận lâm sàng

- Chụp X-quang thường quy cột sống thẳng, nghiêng: Thấy có hình ảnh hẹp khe đĩa đệm, mâm đĩa đệm nhẵn, đặc xương dưới sụn, gai xương thân đốt sống, hẹp lỗ liên hợp đốt sống. Trường hợp trượt đốt sống cần chụp chếch 3/4 phải, trái nhằm phát hiện tình trạng gãy cuống đốt sống.

 chup-x-quang-thoai-hoa-cot-song

Chụp X-quang giúp chẩn đoán thoái hóa cột sống thắt lưng

- Xét nghiệm tế bào máu ngoại vi và sinh hóa (bilan viêm, phosphatase kiềm,...): Bình thường.

- Chụp cộng hưởng từ cột sống: Thường áp dụng khi nghi có thoát vị đĩa đệm.

Như vậy, chẩn đoán xác định thoái hóa cột sống thắt lưng là dựa theo các triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng. Trường hợp có các bất thường về lâm sàng (đau quá mức, gầy sút cân, sốt,…) hoặc tốc độ lắng máu tăng cao cần phải tìm nguyên nhân khác.

Thoái hóa cột sống thắt lưng ít khi diễn ra một cách đơn thuần, đa phần sẽ kết hợp với thoái hóa đĩa đệm cột sống, thoát vị đĩa đệm cột sống và ở người có tuổi, thường kèm theo loãng xương, lún xẹp đốt sống.

Chẩn đoán phân biệt

Trường hợp đau cột sống lưng kèm theo biểu hiện viêm như: Sốt, thiếu máu, gầy sút cân, hạch ngoại vi,… cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý dưới đây:

- Bệnh viêm cột sống dính khớp: Thường xảy ra ở nam giới, người trẻ tuổi, hạn chế vận động của vùng cột sống thắt lưng cùng, X-quang có viêm khớp cùng chậu, xét nghiệm tốc độ lắng máu tăng.

- Viêm đốt sống đĩa đệm (do nhiễm khuẩn hoặc do lao): Đau kiểu viêm, liên tục, kèm theo dấu hiệu toàn thân là sốt, thiếu máu, da xanh xao,... Chụp X-quang thấy có diện khớp hẹp, bờ khớp nham nhở không đều. Chụp cộng hưởng từ có hình ảnh viêm đĩa đệm đốt sống, xét nghiệm bilan viêm dương tính.

- Ung thư di căn xương: Đau nhức mức độ nặng, dữ dội, có kèm sốt, da xanh xao, mệt mỏi,... X-quang có hiện tượng hủy xương hoặc kết đặc xương. Cộng hưởng từ và xạ hình xương có vai trò quan trọng trong chẩn đoán.

>>> XEM THÊM: Thoái hóa đốt sống cổ gây chóng mặt, đau đầu có nguy hiểm không?

Biến chứng thoái hóa cột sống thắt lưng

Thoái hóa cột sống thắt lưng nếu không phát hiện và điều trị sớm sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Vậy những biến chứng thoái hóa cột sống thắt lưng là gì? Câu trả lời sẽ có ngay dưới đây:

- Biến dạng cột sống: Người bệnh thoái hóa cột sống lâu ngày sẽ thường xuyên cảm thấy đau dữ dội, không thể làm việc hoặc vận động được, giữ một tư thế xấu quá lâu, khiến cột sống thắt lưng bị gù hoặc cong vẹo,... Biến chứng này không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng tới khả năng lao động.

- Chèn ép các dây thần kinh: Tình trạng thoái hóa cột sống thắt lưng tiến triển thành gai cột sống, thoát vị đĩa đệm sẽ chèn ép các dây thần kinh, dây thần kinh tọa, khiến cơn đau lan xuống vùng mông, tứ chi,... Nếu không có biện pháp xử trí sớm, để kéo dài sẽ gây đau nhức, co cơ, hạn chế vận động, tê liệt, lâu ngày có thể gây bại liệt.

- Trầm cảm: Người bị thoái hóa cột sống ở mức độ nặng còn có nguy cơ cao mắc bệnh trầm cảm do hàng ngày phải chịu đựng các cơn đau nhức, mệt mỏi, ăn không ngon, ngủ không yên, trở thành gánh nặng của gia đình. Tình trạng này kéo dài khiến họ luôn lo lắng, sợ hãi, tự ti, không còn cảm thấy hứng thú với cuộc sống. Nhiều người luôn có suy nghĩ tiêu cực, buồn bã, mệt mỏi, muốn ở một mình, dẫn đến trầm cảm.

Theo các chuyên gia, biến chứng thoái hóa cột sống cổ thường nghiêm trọng hơn cột sống lưng. Chính vì vậy, những trường hợp mắc cùng một lúc cả 2 bệnh lý này thì sẽ ưu tiên điều trị thoái hóa cột sống cổ trước.

>>> XEM THÊM: Tự bấm huyệt chữa đau lưng được không? ĐỌC NGAY

Điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng

Thoái hóa cột sống thắt lưng là bệnh lý phổ biến, nguyên nhân phần lớn là do quá trình thoái hóa tự nhiên. Bởi vậy, việc điều trị thường mất nhiều thời gian và khó điều trị dứt điểm. Nguyên tắc điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng thường là:

-  Điều trị triệu chứng: Dùng thuốc chống viêm, giảm đau, giãn cơ,... kết hợp với các thuốc chống thoái hóa tác dụng chậm.

- Nên phối hợp các biện pháp điều trị nội khoa, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng. Trường hợp chèn ép rễ thần kinh có thể chỉ định điều trị ngoại khoa.

Các phương pháp điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng hiện nay:

- Vật lý trị liệu: Áp dụng các bài tập thể dục, xoa bóp, kéo nắn, chiếu hồng ngoại, chườm nóng, liệu pháp suối khoáng, bùn nóng, paraphin, tập cơ lưng,...

- Điều trị nội khoa:

+ Sử dụng thuốc giảm đau theo bậc thang giảm đau của WHO:

Bậc 1: Paracetamol 500 mg/ngày uống 4 đến 6 lần, không quá 4g/ngày. Thuốc có thể gây hại cho gan.

Bậc 2: Kết hợp paracetamol với codein hoặc kết hợp với tramadol. Tuy nhiên, uống thuốc này thường gây chóng mặt, buồn nôn.

Bậc 3: Opiat và dẫn xuất của opiat.

+ Thuốc chống viêm không steroid: Chọn một trong các thuốc sau: Diclofenac (viên 25mg, 50 mg, 75mg); Meloxicam (viên 7,5 mg); Piroxicam, celecoxib (viên 200 mg). Lưu ý, tuyệt đối không phối hợp thuốc trong cùng một nhóm bởi việc này không những không làm tăng tác dụng điều trị mà còn làm tăng nguy cơ gặp phải tác dụng không mong muốn.

+ Thuốc giãn cơ: Eperison (viên 50mg): 3 viên/ngày hoặc tolperisone (viên 50mg, 150mg): 2 - 6 viên/ngày.

+ Thuốc điều trị triệu chứng tác dụng chậm: Glucosamine sulfate và chondroitin sulphat, uống trước ăn 15 phút, dùng kéo dài trong nhiều năm.

+ Tiêm corticoid tại chỗ: Tiêm ngoài màng cứng bằng hydrocortison acetat hoặc methyl prednisolon acetate trong trường hợp đau thần kinh tọa, tiêm cạnh cột sống, tiêm khớp liên mấu.

- Điều trị ngoại khoa: Áp dụng khi điều trị bằng phương pháp nội khoa không hiệu quả hoặc có nguy cơ liệt. Phẫu thuật sẽ giúp loại bỏ khối nhân nhầy chèn ép hoặc thay thế bằng một đĩa đệm nhân tạo.

 dieu-tri-thoai-hoa-cot-song-that-lung-nhu-the-nao

Điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng như thế nào?

Thực tế, các phương pháp điều trị tây y vẫn chỉ xoay quanh mục tiêu ngắn hạn là làm giảm triệu chứng đau nhức, chứ chưa tác động vào căn nguyên gây thoái hóa cột sống thắt lưng (quá trình lão hóa, thiếu dinh dưỡng), vì thế bệnh vẫn tái phát.

Biến chứng thoái hóa cột sống thắt lưng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe và công việc của người bệnh. Bởi vậy, ngay khi có những biểu hiện bất thường, người bệnh cần có biện pháp khắc phục càng sớm càng tốt.